Bỏ hết trứng vào 1 giỏ – Nên hay không?

Trong đầu tư tài chính hiện đại thì các nhà mua giới, các nhà quản lý quỹ thường đưa ra quan điểm hay lời khuyên là đừng bỏ tất cả trứng vào 1 giỏ (tức là đầu tư tất cả tiền của bạn vào 1 loại tài sản tài chính) để hạn chế rủi ro. Điều đó có thật sự đúng không? Bài viết này sẽ cho bạn nắm 1 số khái niệm và lí do của quan niệm trên, đồng thời quan điểm đầu tư của tác giả về vấn đề đa dạng hóa danh mục.

Vì sao có quan niệm “không bỏ hết trứng vào 1 giỏ”?

Trước hết các bạn nên biết quan niệm xuất phát từ “lý thuyết thị trường hiệu quả”, trong đó nói rằng mọi yếu tố của một tài sản tài chính (cổ phiếu, tiền tệ, vàng…) đều được phản ánh vào giá của tài sản. Khi có một thông tin mới (có lợi hay không có lợi) sẽ được phản ánh gần như lập tức vào giá của tài sản, tức là thị trường luôn hiệu quả. Theo đó, mọi rủi ro của một cổ phiếu đều có thể đo lường được thông qua giá và lịch sữ giá của cổ phiếu, vì giá đã phản ánh “ngay lập tức” thông tin rủi ro của cổ phiếu đó. Người ta đo lương rủi ro của tài sản bằng biến động lên xuống của cổ phiếu đó so với sự lên xuống của toàn bộ thị trường, gọi là beta.

Để đơn giản, ta xem chỉ có 1 thị trường để đầu tư là thị trường chứng khoán Việt nam, và thị trường là hiệu quả, một cổ phiếu là 1 tài sản tài chính bạn có thể đầu tư.

Khi beta>1 tức là cổ phiếu biến động mạnh hơn (nhiều hơn) so với thị trường, và ngược lại. Cũng theo logic của các học giả thì không nhà đầu tư nào muốn nhận rủi ro cao hơn mà không nhận được gì, nên các cổ phiếu được giao dịch với beta cao hơn được đồng thời hiểu là sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn. Từ đó mới các các quan niệm, rủi ro càng cao lợi nhuận càng cao, hay cổ phiểu phòng thủ (beta thấp, ít biến động so với thị trường)… Chắc bạn đã từng nghe một trong những khái niệm này.

Từ những lý thuyết trên, ta đặt câu hỏi: chẳng lẽ một cổ phiếu sẽ rủi ro hơn, có khả năng mang lại lợi nhuận cao hơn chỉ vì biến động giá quá khứ của nó cao hơn thị trường? Câu trả lời nghe có vẻ đơn giản là không, nhưng mọi người vẫn tin vào beta, vào quan niệm rủi ro càng cao lợi nhuận càng cao, hay cổ phiểu phòng thủ.

Trong lý thuyết thi trường hiệu quả, các học giả phân loại rủi ro ra làm 2 loại: rủi ro chung thị trường và rủi ro riêng của từng tài sản tài chính. và beta chỉ là đo lường rủi ro riêng của tài sản tài chính với thị trường, chứ không đo lường rủi ro chung của thị trường. Và khi các nhà mua giới tư vấn khách hàng hãy đa dạng hóa danh mục đầu tư (mua nhiều loại cổ phiếu hơn), “bỏ trứng vào nhiều giỏ” là đang nói với bạn mua nhiều cổ phiếu hơn để beta trung bình của danh mục bạn gần bằng với thị trường. Tức là loại bỏ rủi ro riêng của từng loại cổ phiếu mà thôi, chứ không loại bỏ được rủi ro thị trường (đây cũng là lý do diễn ra các cuộc bán tháo khi toàn bộ thị trường giảm giá). Từ đây dẫn đến 2 vấn đề: thế còn rủi ro toàn thị trường và làm sao để có danh mục có beta gần bằng thị trường (chọn bao nhiêu cổ phiếu, loại cổ phiếu nào và mối liên quan của các cổ phiếu đó).

1. Rủi ro toàn thị trường:

Rủi ro toàn thị trường là khi mà toàn bộ thị trường cùng giảm giá như năm 2007-2008 của thị trường chứng khoáng Việt Nam hay 1987, 2008 của thế giới. Dù beta của danh mục bạn bao nhiêu cũng giảm theo. Vậy đa dạng hóa không làm giảm rủi ro này. Cách đơn giản là bỏ qua nó hoặc theo dõi thật chặt biến động toàn thị trường để rút khỏi thị trường khi có nguy cơ. (vấn đề vượt quá phạm vi bài viết này nên tác giả xin bàn trong bài viết khác)

2. Đa dạng hóa danh mục để có beta gần bằng thị trường:

Vì các cổ phiếu cùng ngành, có mối liên hệ thường có chung 1 vài yếu tố rủi ro, nên để đạt mức đa dạng hóa tốt nhất thì nên mua các cổ phiếu các ngành khác nhau, và tốt nhất là mua toàn bộ thị trường theo tỉ lệ tương ứng với tổng tài sản bạn đầu tư. Điều này là không thể thực hiện được, đặc biệt với các nhà đầu tư có số vốn nhỏ. Nó chỉ làm tăng rủi ro vì bạn không thể quản lý được danh mục quá lớn với tư cách là nhà đầu tư cá nhân, nhỏ lẻ. Vì vậy mà có xuất hiện các quỹ chỉ số thị trường như ETF, họ mua nhiều cổ phiếu để mô phỏng chỉ số toàn thị trường và bán chứng chỉ quỹ cho các nhà đầu tư muốn “đa dạng hóa một cách đơn giản”

Vậy nhà đầu tư cá nhân nên làm gì?

Trước hết ta có thể xem rủi ro là các yếu tố biến động không lường trước được. Nếu biến động mà lường trước được thì bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được nên không thể là rủi ro.

Như nói trên việc bỏ trứng vào nhiều rỗ chỉ giúp bạn loại bỏ yếu tố biến động không lường trước được của riêng từng cổ phiếu, chứ không phải toàn bộ thị trường. Vậy nên, không phải là bạn có “bao nhiêu trứng trong rỗ” mà là bạn lường trước, kiểm soát được bao nhiêu yếu tố biến động của nó thì bạn mới giảm được rủi ro.

Vậy có nên bỏ tất cả trứng vào 1 rổ?

Câu trả lời là có thể, miễn là bạn kiểm soát được các yếu tố không lường trước. Làm sao kiểm soát yếu tố không lường trước? Một cách làm đơn giản là mua các cổ phiếu có giá cả thấp hơn nhiều giá trị của cổ phiếu. Theo Warren Buffet, “rủi ro” nằm ở việc bạn trả nhiều tiền hơn so với giá trị của một doanh nghiệp. Đây là ý tưởng của đầu tư cơ bản, nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn có thể đọc chuyên mục Phân tích cơ bản của chúng tôi hoặc tìm đọc quyển sách “nhà đầu tư thông minh” của Benjamin Graham.

Nhưng có một điều khác nhà đầu tư cần chú ý khi bỏ toàn bộ trứng vào 1 rỗ là tâm lý. Con người và hành vi của chung ta bị chi phối rất nhiều bởi tâm lý cảm tính hơn là lý trí. Vậy nên việc bỏ toàn bộ trứng vào 1 giỏ bạn cần phải có cơ sở vững chắc của việc đầu tư thông qua phân tích cơ bản, một nguồn vốn và tâm lý vững vàng để vượt qua biến đông ngắn hạn. Nếu không có các yếu tố trên bạn sẽ bị thua lỗ lớn vì không “đa dạng hóa danh mục”.

Một lợi ích to lớn của việc “bỏ toàn bộ trứng vào 1 hay 1 ít giỏ” là khả năng kiểm soát của bạn. Bạn có một danh sách ngắn các cổ phiếu cần để quan tâm, nghiên cứu, và đánh giá định kỳ để thực hiện các hành động (mua bán) cần thiết. Không có con số bao nhiêu mã cổ phiếu trong danh mục là tối ưu. Có thể là 1 hoặc 2, có thể 5, 10 mã cổ phiếu trong danh mục của bạn. Bạn có thể thêm mã cổ phiếu mới vào danh mục nếu đánh giá cổ phiếu đó có mức độ lợi nhuận có thể đem lại ngang bằng hoặc cao hơn các cổ phiếu hiện tại của bạn, miễn sao bạn hiểu rõ cổ phiếu ấy, vẫn có đủ khả năng kiểm soát toàn bộ danh mục.

About Team Member

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *